Strategia Informatyzacji Systemu Informacyjnego Polskiej Statystyki Publicznej do roku 2020

Pokaż QR Code A A A pobierz stronę jako plik pdf Drukuj

WPROWADZENIE

Cel powstania strategii:

  • Zaplanowanie działań związanych z informatyzacją;
  • Ukierunkowanie działań służb informatycznych;
  • Informowanie pracowników statystyki publicznej.

Źródła strategii:

  • Krajowe dokumenty strategiczne;
  • Strategia statystyki publicznej;
  • Warsztaty z kierownictwem GUS i CIS;
  • Badanie ankietowe przedstawicieli US.

OTOCZENIE

Mocne strony:

  • Wszystkie służby informatyczne polskiej statystyki publicznej podlegają bezpośrednio lub pośrednio Prezesowi GUS, dzięki czemu istnieje możliwość realizacji określonej i jednolitej strategii działań.
  • Dobrze rozwinięta infrastruktura i systemy teleinformatyczne obejmujące wszystkie służby statystyki publicznej.
  • Duże doświadczenie kadry w realizacji projektów w obszarze informatyki w związku z wykonaniem w ostatnich latach szeregu takich projektów.

Słabe strony:

  • Rozproszenie terytorialne i organizacyjne służb informatycznych utrudnia racjonalizację wykorzystania zasobów informatycznych oraz ogranicza efektywność procesów szkoleniowych w skali całego systemu.
  • Systemy wymagają dalszej integracji, występują rozwiązania „wyspowe”.
  • Posiadane zasoby kadrowe w CIS nie pozwalają na zapewnienie satysfakcjonującego użytkowników poziomu obsługi.

Szanse:

  • W krajowych dokumentach strategicznych obszar statystyki jest wskazywany jako istotny element usług publicznych państwa, a Prezes GUS jako organ decyzyjny i wykonawczy dla działań z tego obszaru, np. w Programie Zintegrowanej Informatyzacji Państwa (PZIP), Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa (PO PC).
  • Pojawiają się nowe źródła danych (z administracji publicznej, np. podatkowej, z portali społecznościowych, od dostawców energii elektrycznej itp.) i prawdopodobnie będzie możliwe wykorzystanie ich przez system informacyjny statystyki publicznej.
  • Postęp w technologiach informacyjno-komunikacyjnych umożliwiający zastosowanie nowszych, tańszych lub efektywniejszych rozwiązań.

Zagrożenia:

  • Na rynku pracy rośnie zapotrzebowanie na wykształconych i doświadczonych specjalistów z obszaru informatyki.
  • Rośnie zagrożenie cyberataków.
  • Postęp w technologiach informacyjno-komunikacyjnych wymuszający kosztowną modernizację lub wymianę infrastruktury (głównie w odniesieniu do systemów interoperacyjnych).

INTERESARIUSZE

Interesariuszami działań związanych z rozwojem informatyki systemu informacyjnego polskiej statystyki publicznej są:

  • Dostawcy danych statystycznych (respondenci, gestorzy systemów informacyjnych),
  • Odbiorcy informacji statystycznych,
  • Inne jednostki prowadzące badania statystyczne,
  • Europejski System Statystyczny (ESS),
  • Inne służby statystyki publicznej,
  • Służby informatyczne,
  • Zewnętrzni dostawcy rozwiązań teleinformatycznych.

MISJA

Misją służb informatycznych statystyki publicznej jest dostarczanie usług informatycznych umożliwiających efektywną realizację zadań statystyki publicznej, budowa kompetencji cyfrowych oraz promowanie wykorzystania nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych w statystyce.

WIZJA

Służby informatyczne statystyki publicznej wypełniają swoją misję poprzez:

  • Świadczenie usług informatycznych zapewniających adekwatny do potrzeb, bezpieczny i ciągły dostęp do narzędzi informatycznych oraz aktywów informacyjnych statystyki publicznej,
  • Dostarczanie nowych usług informatycznych wspierających realizację nowych zadań statystyki publicznej lub zastosowanie nowych metod ich realizacji,
  • Aktywne wspieranie rozwoju kompetencji cyfrowych służb statystyki publicznej,
  • Dzielenie się kompetencjami i doświadczeniami w stosowaniu norm, standardów i dobrych praktyk,
  • Śledzenie nowych rozwiązań informatycznych oraz ocena możliwości ich zastosowania w statystyce publicznej,
  • Inicjowanie i stymulowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce publicznej.

Służby informatyczne polskiej statystyki publicznej dążą do osiągnięcia organizacyjnej, procesowej i zawodowej doskonałości poprzez podnoszenie własnych kompetencji, śledzenie nowych trendów i rozwiązań oraz stosowanie norm, standardów i dobrych praktyk.

CELE STRATEGICZNE

Cele strategiczne określono tak, aby można było zrealizować przedstawioną powyżej wizję. Przyjęto dla służb informatycznych statystyki publicznej, w oparciu o zdefiniowane powyżej misję i wizję, następujące cele strategiczne:

  • Doskonalenie sposobu świadczenia usług informatycznych zapewniających adekwatny do potrzeb, bezpieczny i ciągły dostęp do narzędzi informatycznych oraz aktywów informacyjnych statystyki publicznej;
  • Dostarczanie nowych usług informatycznych wspierających realizację nowych zadań statystyki publicznej lub zastosowanie nowych metod ich realizacji;
  • Aktywne wspieranie rozwoju kompetencji cyfrowych służb statystyki publicznej;
  • Dzielenie się kompetencjami i doświadczeniami w stosowaniu norm, standardów i dobrych praktyk;
  • Śledzenie nowych rozwiązań informatycznych oraz ocena możliwości ich zastosowania w statystyce publicznej;
  • Inicjowanie i stymulowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce publicznej.

CELE OPERACYJNE

Cel strategiczny C1: Doskonalenie sposobu świadczenia usług informatycznych zapewniających adekwatny do potrzeb, bezpieczny i ciągły dostęp do narzędzi informatycznych oraz aktywów informacyjnych statystyki publicznej.

  • C1.1 Budowa ładu organizacyjnego w obszarze informatyki w oparciu o ramy architektoniczne metodyki TOGAF.
  • C1.2 Budowa organizacji służb informatycznych opartej na usługach informatycznych, z wykorzystaniem biblioteki ITIL.
  • C1.3 Doskonalenie sposobu modyfikacji oprogramowania.
  • C1.4 Zapewnienie efektywnego systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji.
  • C1.5 Zapewnienie zrównoważonego i racjonalnego rozwoju warstwy technicznej.

Cel strategiczny C2: Dostarczanie nowych usług informatycznych wspierających realizację nowych zadań statystyki publicznej lub zastosowanie nowych metod ich realizacji.

  • C2.1 Wdrożenie skutecznych i jednolitych zasad realizacji przedsięwzięć w oparciu o formułę projektową zgodnych z metodyką PRINCE 2.
  • C2.2 Wdrożenie skutecznych i jednolitych zasad wytwarzania oprogramowania.
  • C2.3 Wdrażanie nowych systemów informatycznych, zaspokajających potrzeby statystyki publicznej.
  • C2.4 Aktywne włączanie się służb informatycznych w prace koncepcyjne i wdrożeniowe związane ze strategicznymi działaniami statystyki publicznej.

Cel strategiczny C3: Aktywne wspieranie rozwoju kompetencji cyfrowych służb statystyki publicznej.

  • C3.1 Uruchomienie Akademii Kompetencji Cyfrowych – celem wsparcia rozwoju kompetencji służb informatycznych i użytkowników narzędzi informatycznych.
  • C3.2 Udział w innych formach rozwoju kompetencji cyfrowych.
  • C3.3 Dzielenie się wiedzą dotyczącą kompetencji cyfrowych.

Cel strategiczny C4: Dzielenie się kompetencjami i doświadczeniami w stosowaniu norm, standardów i dobrych praktyk.

  • C4.1 Zdobycie kompetencji niezbędnych do utworzenia centrów kompetencji w obszarach zarządzania: architekturą, usługami informatycznymi, procesami, projektami i wytwarzaniem oprogramowania.
  • C4.2 Utworzenie w ramach służb informatycznych centrów kompetencji i wspieranie statystyki publicznej w stosowaniu norm, standardów i dobrych praktyk.

Cel strategiczny C5: Śledzenie nowych rozwiązań informatycznych oraz ocena możliwości ich zastosowania w statystyce publicznej.

  • C5.1 Identyfikacja i ocena dostępnych nowych rozwiązań.
  • C5.2 Prowadzenie prac badawczo-rozwojowych.

Cel strategiczny C6: Inicjowanie i stymulowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce publicznej.

  • C6.1 Promowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce publicznej.
  • C6.2 Wymiana wiedzy pomiędzy dostawcami rozwiązań informatycznych a służbami statystyki publicznej.
  • C6.3 Identyfikowanie zewnętrznych źródeł finansowania rozwoju informatyki.

DZIAŁANIA

Cel operacyjny C1.1 Budowa ładu organizacyjnego w obszarze informatyki w oparciu o ramy architektoniczne metodyki TOGAF.

  • D1.1.1 Określenie i przyjęcie do stosowania Pryncypiów architektonicznych – odwołujących się do architektury biznesowej, danych, aplikacji i infrastruktury technicznej.
  • D1.1.2 Przyjęcie do stosowania powszechnie uznanych mechanizmów zarządzania architekturą korporacyjną.
  • D1.1.3 Opisanie architektury korporacyjnej obszaru informatyki statystyki publicznej: perspektywa procesów, systemów, ról, danych i infrastruktury technicznej.

Cel operacyjny C1.2 Budowa organizacji służb informatycznych opartej na usługach informatycznych, z wykorzystaniem biblioteki ITIL.

  • D1.2.1 Rozwój ServiceDesk – terytorialny i przedmiotowy.
  • D1.2.2 Budowanie i rozwijanie katalogu usług oraz katalogu ról.
  • D1.2.3 Mapowanie usług do procesów biznesowych.
  • D1.2.4 Wdrażanie procesów zarządzania usługami informatycznymi na bazie biblioteki ITIL.
  • D1.2.5 Zarządzanie zakresem świadczonych usług informatycznych z wykorzystaniem procesów alokacji zadań.
  • D1.2.6 Stały przegląd i dostosowywanie struktur służb informatycznych do aktualnych potrzeb i wyzwań.
  • D1.2.7 Uzgodnienie pomiędzy służbami informatycznymi a wiodącymi użytkownikami usług informatycznych poziomu ich świadczenia.
  • D1.2.8 Wdrożenie wewnętrznych regulacji określających sposób zapewnienia jakości świadczonych usług informatycznych.

Cel operacyjny C1.3 Doskonalenie sposobu wytwarzania oprogramowania o mniejszej złożoności.

  • D1.3.1 Wybór i dostosowanie opisu procesu wytwórczego oprogramowania, w oparciu o wybraną zwinną metodykę wytwarzania /modyfikowania narzędzi teleinformatycznych.
  • D1.3.2 Wybór i wdrożenie narzędzi wspierających proces wytwarzania oprogramowania, w szczególności zarządzanie kodami źródłowymi, wytwarzanie dokumentacji technicznej, przeprowadzanie testów.
  • D1.3.3 Wdrożenie wspólnego i jednolitego opisu procesu wytwórczego oprogramowania dla wytwarzania / modyfikowania narzędzi teleinformatycznych we własnym zakresie.

Cel operacyjny C1.4 Zapewnienie efektywnego systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji.

  • D.1.4.1 Wdrożenie kompleksowego Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, w tym procedur reakcji na incydenty komputerowe.
  • D.1.4.2 Utrzymanie i aktualizacja planów zapewnienia ciągłości działania usług informatycznych.

Cel operacyjny C1.5 Zapewnienie zrównoważonego i racjonalnego rozwoju warstwy technicznej.

  • D.1.5.1 Przygotowanie i wdrożenie opisu standardu informatycznego wyposażenia stanowiska pracy (zawierającego opis standardu oprogramowania).
  • D1.5.2 Przygotowanie i wdrożenie polityki wymiany sprzętu komputerowego i oprogramowania.
  • D1.5.3 P odnoszenie efektywności wykorzystania infrastruktury technicznej – monitorowanie i optymalizacja wykorzystania.

Cel operacyjny C2.1 Wdrożenie skutecznych i jednolitych zasad realizacji przedsięwzięć w oparciu o formułę projektową zgodnych z metodyką PRINCE2.

  • D2.1.1 Opisanie i wdrożenie zasad oceny zasadności i wykonalności planowanych przedsięwzięć.
  • D2.1.2 Wdrożenie metodyki PRI NCE 2 do zarządzania projektami.

Cel operacyjny C2.2 Wdrożenie skutecznych i jednolitych zasad wytwarzania oprogramowania o dużej złożoności.

  • D2.2.1 Wybór i dostosowanie opisu procesu wytwórczego oprogramowania, w oparciu o wybraną powszechnie stosowaną metodę.
  • D2.2.2 Wdrożenie jednolitego opisu procesu wytwórczego oprogramowania dla wytwarzania / modyfikowania narzędzi teleinformatycznych.
  • D2.2.3 Unifikacja pozyskiwania oprogramowania.
  • D2.2.4 Spisanie, zatwierdzenie i przyjęcie do stosowania zasad wdrażania oprogramowania.
  • D2.2.5 Przyjęcie do stosowania uznanej metody szacowania złożoności oprogramowania.

Cel operacyjny C2.3 Wdrażanie nowych systemów informatycznych, zaspokajających potrzeby statystyki publicznej.

  • D2.3.1 Ciągłe śledzenie i identyfikowanie potrzeb statystyki publicznej wymagających wdrożenia nowych systemów.
  • D2.3.2 Wsparcie we wdrażaniu systemów dziedzinowych wspierających realizację zadań statutowych.
  • D2.3.3 Wsparcie we wdrażaniu systemów dziedzinowych wspierających realizację procesów wspierających („back-office”), w tym wsparcie wdrożenia systemu klasy ERP i BI.

Cel operacyjny C2.4 Aktywne włączanie się służb informatycznych w prace koncepcyjne i wdrożeniowe związane ze strategicznymi działaniami statystyki publicznej.

  • D2.4.1 Zapewnienie udziału przedstawicieli służb informatycznych w pracach nad zmianami o charakterze strategicznym.
  • D2.4.2 Udział służb informatycznych w pracach związanych z wdrożeniem modelu ZMRB.
  • D2.4.3 Udział służb informatycznych w pracach związanych z przygotowaniami do rundy spisowej 2020.
  • D2.4.4 Udział służb informatycznych w pracach związanych z wdrożeniem strategii Vision 2020.
  • D2.4.5 Udział służb informatycznych w pracach związanych z realizacją zaleceń z Przeglądu partnerskiego.

Cel operacyjny C3.1 Uruchomienie Akademii Kompetencji Cyfrowych – celem wsparcia rozwoju kompetencji służb informatycznych i użytkowników narzędzi informatycznych.

  • D3.1.1 Budowa systemu analizy potrzeb oraz przygotowanie i wdrożenie krótko- i długoterminowych programów szkoleniowych dedykowanych dla poszczególnych zidentyfikowanych grup ról.
  • D3.1.2 P rzygotowanie i wdrożenie programów rozwoju dla pracowników służb informatycznych (ścieżki kariery).
  • D3.1.3 P rzygotowanie i prowadzenie szkoleń, w tym szkoleń e-learningowych, dla użytkowników systemów (zgodnie z wcześniejszym rozpoznaniem potrzeb).

Cel operacyjny C3.2 Udział w innych formach rozwoju kompetencji cyfrowych.

  • D3.2.1 Udział w specjalistycznych konferencjach i innych wydarzeniach związanych z wymianą wiedzy.
  • D3.2.2 Udział przedstawicieli służb informatycznych w pracach roboczych na poziomie krajowym oraz ESS.

Cel operacyjny C3.3 Dzielenie się wiedzą służb informatycznych.

  • D3.3.1 Utworzenie i upowszechnienie forum intranetowego pozwalającego na wymianę wiedzy i doświadczeń.
  • D3.3.2 Utworzenie, utrzymywanie i wykorzystywanie bazy wiedzy o zagadnieniach związanych z informatyką w statystyce.

Cel operacyjny C4.1 Zdobycie kompetencji niezbędnych do utworzenia centrów kompetencji w obszarach zarządzania: architekturą, usługami informatycznymi, procesami, projektami i wytwarzaniem oprogramowania.

  • D4.1.1 Pozyskanie kompetencji dzięki udziałowi w szkoleniach zewnętrznych z zarządzania usługami informatycznymi.
  • D4.1.2 Pozyskanie kompetencji dzięki udziałowi w szkoleniach zewnętrznych z zarządzania projektami
  • D4.1.3 Pozyskanie kompetencji dzięki udziałowi w szkoleniach zewnętrznych z zarządzania wytwarzaniem oprogramowania.
  • D4.1.4 Pozyskanie kompetencji dzięki udziałowi w szkoleniach zewnętrznych z identyfikowania i opisywania procesów.
  • D4.1.5 Pozyskanie kompetencji dzięki udziałowi w szkoleniach zewnętrznych z zarządzania architekturą.

Cel operacyjny C4.2 Utworzenie w ramach służb informatycznych centrów kompetencji i wspieranie statystyki publicznej w stosowaniu norm, standardów i dobrych praktyk.

  • D4.2.1 Utworzenie centrum kompetencji w obszarze zarządzania usługami informatycznymi.
  • D4.2.2 Utworzenie centrum kompetencji w obszarze zarządzania projektami.
  • D4.2.3 Utworzenie centrum kompetencji w obszarze wytwarzania oprogramowania.
  • D4.2.4 Utworzenie centrum kompetencji w obszarze podejścia procesowego.
  • D4.2.5 Utworzenie centrum kompetencji w obszarze zarządzania architekturą.

Cel operacyjny C5.1 Identyfikacja i ocena dostępnych nowych rozwiązań.

  • D5.1.1 Identyfikacja baz wiedzy, które można wykorzystać w pracy służb informatycznych i pozyskanie dostępu do tych baz.
  • D5.1.2 P odejmowanie działań mających na celu transfer wiedzy od potencjalnych zewnętrznych dostawców rozwiązań teleinformatycznych (udział w prezentacjach, organizowanie spotkań roboczych).
  • D5.1.3 Udział w pracach badawczych i rozwojowych prowadzonych w ramach ESS.

Cel operacyjny C5.2 Prowadzenie prac badawczo-rozwojowych.

  • D5.2.1 Uruchomienie w ramach infrastruktury informatycznej środowisk testowych i demonstracyjnych.
  • D5.2.2 Pozyskiwanie i testowanie wersji demonstracyjnych narzędzi możliwych do wykorzystania w statystyce.
  • D5.2.3 Budowanie prototypów rozwiązań informatycznych, które mogą zostać wykorzystane w statystyce.

Cel operacyjny C6.1 Promowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce publicznej.

  • D6.1.1 Prezentowanie możliwości i inicjowanie zastosowań informatyki podczas spotkań służb statystyki publicznej.
  • D6.1.2 P rezentowanie możliwości i inicjowanie zastosowań informatyki podczas realizacji codziennych działań służb informatycznych.
  • D6.1.3 P rezentowanie możliwości i inicjowanie zastosowań informatyki w ramach udziału pracowników służb informatycznych w pracach nad zmianami strategicznymi.
  • D6.1.4 P romowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce poprzez publikacje w statystycznych wydawnictwach branżowych oraz z wykorzystaniem formy komunikacji elektronicznej.
  • D6.1.5 P romowanie stosowania rozwiązań informatycznych w statystyce na portalu intranetowym dedykowanym wymianie wiedzy i doświadczenia służb informatycznych.

Cel operacyjny C6.2 Wymiana wiedzy pomiędzy dostawcami rozwiązań informatycznych a służbami statystyki publicznej.

  • D6.2.1 Doskonalenie transparentnego systemu wymiany informacji pomiędzy dostawcami rozwiązań informatycznych a służbami statystyki publicznej.

Cel operacyjny C6.3 Identyfikowanie zewnętrznych źródeł finansowania rozwoju informatyki.

  • C6.3.1 Śledzenie możliwości skorzystania z dofinansowania zewnętrznego dla rozwoju istniejących rozwiązań informatycznych.
  • C6.3.2 Śledzenie możliwości skorzystania z dofinansowania zewnętrznego dla budowy nowych rozwiązań informatycznych.
  • C6.3.3 Śledzenie możliwości skorzystania z dofinansowania zewnętrznego w celu rozwoju kompetencji pracowników.
  • C6.3.4 Śledzenie możliwości skorzystania z dofinansowania zewnętrznego na prace badawczo-rozwojowe.

ANALIZA RYZYK

Ryzyka strategiczne:

  • Istnieje ryzyko, że Strategią informatyzacji będzie wymagać aktualizacji w związku z nową strategią rozwoju polskiej statystyki publicznej.
  • Nastąpi istotna zmiana strategii rozwoju polskiej statystyki publicznej w związku ze zmianami czynników otoczenia.

Ryzyka zarządcze:

  • Niewystarczające zrozumienie i akceptacja przez służby informatyczne celów Strategii.
  • Rozproszenie regionalne służb informatyki osłabi efekty zaplanowane do uzyskania w ramach Strategii.

Ryzyka prawne / komunikacyjne:

  • Problemy w komunikacji służbami informatycznymi a pozostałymi służbami statystyki publicznej.

Ryzyka organizacyjne i dotyczące zasobów IT:

  • Niemożność utrzymania i pozyskania wysokospecjalizowanej kadry IT w urzędzie, ze względu na niski poziom płac w sektorze publicznym.
  • Pracownicy służb IT mogą okazać się zbyt mało liczni, aby realizować Strategię, w związku z dużym obciążeniem innymi obowiązkami.

Ryzyka techniczne, architektoniczne, infrastrukturalne:

  • Pomimo podjętych działań nie uda się zbudować spójnej architektury systemów.
  • Pomimo podjętych działań powstaną nowe systemy o charakterze „wyspowym”.

Ryzyka finansowe:

  • Brak możliwości pozyskania dofinansowania z środków UE na realizację wybranych działań Strategii.
  • Może nie udać się pozyskać środków na rozwój informatyki i na dalsze utrzymanie systemów wystarczających na pokrycie niezbędnych kosztów – środków własnych.

Ryzyka związane z wizerunkiem:

  • Niepowodzenie w realizacji dużego projektu informatycznego lub problemy związane z funkcjonowaniem infrastruktury teleinformatycznej może negatywnie odbić się na wizerunku służb informatycznych.

EWALUACJA

Monitoring i ewaluacja Strategii pozwoli na ocenę stopnia realizacji Strategii na podstawie zbioru informacji pochodzących z monitoringu i umożliwi wprowadzenie ewentualnych zmian i korekt w Strategii.

Podmiot odpowiedzialny:

  • CIS.

Podmioty uczestniczące:

  • GUS,
  • Urzędy Statystyczne.

Terminy:

  • Ewaluacja bieżąca: 2. połowa 2017 roku,
  • Ewaluacja końcowa: 1. kwartał 2021 roku.

Ewaluacja prowadzona będzie na podstawie następujących kryteriów:

  • trafność – adekwatność celów i działań do zidentyfikowanych potrzeb,
  • efektywność – stosunek osiągniętych celów do zasobów wykorzystanych do ich osiągnięcia,
  • skuteczność – stopień osiągnięcia założonych celów,
  • użyteczność – stopień zaspokojenia zidentyfikowanych potrzeb interesariuszy.
Do góry